In gesprek met Juicy Dune IJsselmuiden
Juicy Dune IJsselmuiden behaalde in 2018 haar Master Woordkunst Drama aan het Koninklijk Conservatorium Antwerpen. Sindsdien schrijft, maakt en speelt ze (in) theatervoorstellingen, podcasts en columns en zet ze sociaal artistieke projecten op poten. Haar podcast Bloot en Blij werd genomineerd voor de NTR-Radioprijs. Ik sprak met haar over theater, lesgeven, en taal als speelruimte. In het Watlab werkt ze aan een nieuw theaterstuk dat ze schrijft voor Het Kwartier.
Door Lina Asadi
“Waar volwassenen de neiging kunnen hebben om met een zekere afstand naar theater te kijken, stappen kinderen voluit in de ervaring."
Wat bracht je naar het Watlab?
Het cliché dat er een tijd en ruimte is voor alles, blijkt gewoon waar te zijn. Ik heb lang overal en nergens gewerkt: een stukje thuis, een stukje op residentieplekken, een stukje in cafés, een stukje op de trein. Dit jaar merkte ik dat ik nood had aan voorspelbaarheid en tijd en ruimte om te verdiepen. Het Watlab leek me, al bevindt het zich op een zolder, bij uitstek een plek om te verdiepen, en dus heb ik me aangemeld.
Je maakt vooral theater voor kinderen. Wat spreekt je daarin aan?
Dat is me nogal overkomen. Mijn eerste voorstelling, + maakte ik samen met Sascha Bornkamp. Het is een associatieve en absurde trip waarin de taal binnenstebuiten wordt gekeerd en figuurlijke betekenissen letterlijk dienst doen en andersom. We speelden de voorstelling oorspronkelijk voor volwassenen, maar werden al gauw uitgenodigd om te spelen voor kinderen. Dat bleek verrassend goed te werken. We merkten hoe sterk de verbeeldingskracht van kinderen aansloot bij de wereld van de voorstelling.
Uiteindelijk hebben we met die voorstelling een tour langs basisscholen in het Antwerpse gedaan. Van daaruit zijn we verdergegaan. Waar volwassenen de neiging kunnen hebben om met een zekere afstand naar theater te kijken, stappen kinderen voluit in de ervaring. Dat maakt spelen en maken voor jeugd heel wezenlijk en fundamenteel. Intussen maak ik bijna uitsluitend jeugdtheater. Ik vind het een zeer pertinente zaak en een hele eer om dat te doen.
“Je moet het niet-weten durven uithouden.”
Hoe zou je je makerschap omschrijven?
Verbinding staat centraal: hoe maak je écht contact met anderen zonder jezelf te verliezen? Dat spanningsveld - tussen autonomie en openheid - duikt telkens opnieuw op. Ik werk vaak en graag met anderen, Sascha is een van mijn vaste partners, maar ook in eigen projecten vertrek ik zelden alleen.
Daarnaast betrek ik bewust de doelgroep in mijn proces. Wanneer ik aan een voorstelling werk, plan ik momenten om met kinderen of jongeren te praten over de thematiek. Hun perspectieven zijn vaak onverwacht en eerlijk. Ze stellen andere vragen, leggen andere accenten, en dat maakt die ontmoetingen voor mij verrassend en kostbaar
Ik werk vrij intuïtief en chaotisch. Ik begin over het algemeen zonder vast plan en ontdek gaandeweg (soms pas helemaal op het einde, maar liever eerder) wat het werk eigenlijk inhoudt. Je moet het niet-weten durven uithouden. Die onzekerheid én tegelijk het vinden van vertrouwen is voor mij de kern van maken.
Welke schrijvers of makers bewonder je?
Ik kom vaak uit bij Toon Tellegen. Ik bewonder hoe hij met lichtheid en humor via het kleine iets groots weet te zeggen. Door dingen niet expliciet te benoemen, raken ze net heel precies. In zijn dierenverhalen creëert hij een wereld waarin alles mogelijk is, terwijl hij tegelijk existentiële gevoelens en vragen aanraakt, op een zachte en ontwapenende manier.
Je geeft ook les en werkt met mensen zonder kunstervaring. Wat brengt dat jou?
Het doorprikt mijn eigen bubbel. Als je alleen met kunstenaars of gelijkgestemden werkt, beland je al snel in een echo-kamer. Lesgeven is een belangrijke en confronterende reality check.
Het is ook een oefening in zoeken naar evenwicht: je reikt kaders en technieken aan, maar laat tegelijk ruimte voor iemands eigen stem. Theater leren maken of naar theater leren kijken vraagt oefening. Schrijven ook. Net als alle andere dingen van het leven, trouwens. Het draait niet om perfectie, maar om het durven jezelf uit te drukken.
Dat proces is vaak kwetsbaar: iets op papier zetten, het delen met anderen, falen toelaten. Maar net daarin zie je mensen groeien. Het herinnert me eraan hoe essentieel zachtheid en risico zijn in een creatief proces - waarden die in onze maatschappij soms onder druk staan.
“Zachtheid en risico zijn essentieel in het creatieve proces.”
Heeft het moederschap je verhouding tot werk en schrijven veranderd?
Zeker! Maar hoe exact, dat weet ik nog niet. Het is misschien ook nog wat vroeg om daar uitsluitsel over te geven: ze is nu zeven maanden oud.
Baby’s zijn van nature nogal rommelig. Die rommeligheid verspreidt zich razendsnel: het huis is rommelig, de dag is rommelig, net als de nacht. Zelfs in mijn gedachten ben ik niet meer alleen, dus daar is het ook rommelig. Het is zo allesomvattend dat de krampachtigheid waarmee we alles in structuur en efficiëntie proberen duwen me nogal absurd voorkomt. Werk laat zich allicht inplannen, maar het leven knalt binnen, ook wanneer het net niet uitkomt. Maar het heeft ook wel iets verfrissends, je te begeven in een rommeltje. De dingen hoeven niet zo rechtlijnig te zijn. Er gebeurt bovendien ook iets wat moeilijk is in een strak schema: er is ruimte om je te laten verrassen. En een verrassing op z’n tijd kan nooit kwaad.
Waar wil je je de komende jaren verder in verdiepen?
Taal interesseert me als spel en als persoonlijke expressie. Ze kan politiek zijn, maar evengoed een manier om jezelf en de ander te ontmoeten. Veel kinderen spreken thuis een andere taal dan het Nederlands. Het is dan ook niet vanzelfsprekend dat ze een uur lang een Nederlandstalige voorstelling volgen. Het is dus zaak om die uitdaging te omarmen en te onderzoeken hoe theater op een speelse manier kan bijdragen aan taalontwikkeling, zonder dat het schools of belerend wordt. Dat is de kern van mijn huidige onderzoek. Hoe wordt taal iets levends, iets waar je in en mee kan spelen, dat iets vertelt over jezelf?
Momenteel schrijf ik aan een nieuw theaterstuk voor kinderen van 10+ voor Het Kwartier. Freek Marien zal de voorstelling regisseren. Ik zit nog volop in het schrijfproces en veel is ook voor mij nog een raadsel, maar we bevinden ons mogelijks in de keuken van een sterrenrestaurant en mogelijks zit er een klant in de eetzaal. De chefs zetten hun koksmuts op, de spanning in de keuken stijgt.
Het project staat nog in de beginfase en heeft nog tien mogelijke titels en vierentwintig mogelijk eindes. Het Watlab biedt me de kans om er diep in te duiken, te zoeken, te schrappen en hopelijk uiteindelijk de tekst af te leveren met één titel, die perfect de lading dekt.
Watlab
Het Watlab is een atelier, een broedplek, een laboratorium op de zolder van De Studio in Antwerpen, waar de residenten dag en nacht terecht kunnen om elk aan hun eigen projecten te werken, en samen in gesprek gaan over het creatieproces.
Meer over dit project
Juicy Dune IJsselmuiden (1993, NL) behaalde in 2018 haar Master Woordkunst aan het Koninklijk Conservatorium Antwer
Juicy Dune IJsselmuiden (1993, NL) behaalde in 2018 haar Master Woordkunst aan het Koninklijk Conservatorium Antwerpen. Ze maakt (muziek)theatervoorstellingen en podcasts. Met . Bloot en Blij werd genomineerd voor de NTR-Radioprijs. Haar theaterteksten met Sascha Bornkamp werden uitgegeven bij De Nieuwe Toneelbibliotheek.
...